Sağlığımız güvence altında

 

"10 KHz - 60 GHz Frekans Bandında Çalışan Sabit Telekomünikasyon Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddeti Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Ölçüm Yöntemleri ve Denetlenmesi Hakkındaki Yönetmelik" çerçevesinde Telekomünikasyon Kurumu tarafından yürütülecek faaliyetlere ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

Sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemleri özellikle de GSM baz istasyonlarının insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceği endişesiyle, GSM baz istasyonlarının faaliyetine son verilerek bulunduğu yerden kaldırılması, hiç kurulmaması veya ölçüm yapılması talep edilerek Telekomünikasyon Kurumu'na çok sayıda müracaat yapılmakta.

Kurum diğer kamu kuruluşları ile koordineli şekilde, gerekli teknik ve idari çalışmalar yapılarak hazırlanan "10 KHz - 60GHz Frekans Bandında Çalışan Sabit Telekomünikasyon Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddeti Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Ölçüm Yöntemleri ve Denetlenmesi Hakkındaki Yönetmelik" bilindiği üzere 12 Temmuz 2001 tarih ve 24460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Yönetmeliğin uygulama usul ve esaslarını belirleyen Tebliğ de 9 Eylül 2001 tarih ve 24518 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve bu suretle mevzuat açığı kapatılmış bulunmakta.
Yönetmelik kapsamında, 10 KHz - 60 GHz frekans bandında çalışan ve aralarında GSM Baz istasyonları, Radyo/TV vericileri de dahil her türlü sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemlerinin kurulması ve işletilmesi sürecinde uygulanmak üzere bazı yenilik ve özellikler getirilmişti. Yararlı olması amacıyla bunlar kısaca aşağıda tanımlanmakta:

Limit değerler

CENELEC ve ICNIRP
(Çalışanlar) SAR (W/kg)

CENELEC ve ICNIRP
(Halk) SAR (W/kg)

Yönetmelik
(Halk) SAR (W/kg)

0.4 W/kg

0.08 W/kg

0.005 W/kg

E=90 V/m

E=90 V/m

E=10 V/m

10 kat koruma

10 kat koruma

800 kat koruma


Telsiz iletişim cihazlarının ortama yaydıkları elektromanyetik alan etkisi altında kalan kişilerin, emniyet ve güvenle sürekli bulunabilecekleri alan şiddeti seviyeleri için Avrupa ülkelerinde de en yaygın kullanılan limit değerler; 18 Avrupa ülkesi tarafından kabul edilen CENELEC ve 42 dünya ülkesi tarafından benimsenen ICNIRP (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection-Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Korunma Komisyonu) limitleridir.
Diğer taraftan yalnızca 5 dünya ülkesi muhtemel olumsuzluklar olabileceğini değerlendirmek suretiyle ülkelerinde uygulanacak limit değerini CENELEC ve ICNIRP değerlerinden daha aşağıda belirlemiştir. Tabloda verilen "genel halk için CENELEC ve ICNIRP değerlerinde koruma oranı" 50 kat olarak benimsenmişken, bizim Yönetmeliğimizde bu koruma oranı 800 kata yükseltilmiş durumda.
Tıbbi cihazların karıştırmaya maruz kalmaması bakımından limit değerlerin sağlık kuruluşları civarında daha da düşük düzeyde uygulanması hükmü getirilmiş.

Güvenlik mesafesi tanımı ve güvenlik sertifikası
Yönetmeliğin limit değerleri ve Güvenlik Mesafesi hesabı kullanılmak suretiyle, sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemlerinin civarında insanların emniyet ve güvenle sürekli bulunabilecekleri güvenli alanlar belirlenebilmektedir. Kurum bir sabit telekomünikasyon cihaz veya sistemi kurma izni ancak insanların yaşadığı mekanlar ve tüm bina ve bahçe müştemilatıyla birlikte okul öncesi ve temel eğitim kurumlarının güvenli alanda bulunabilmesi halinde verilmekte.
Bir sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemine kurma izni öncesi Telekomünikasyon Kurumu'nca Güvenlik Sertifikası düzenlenerek güvenli alan belgelendirilmekte. Daha sonra istasyonun kurularak hizmete verilmesi aşamasında Kurumu tarafından yapılacak teknik ölçüm ve kontrollerin, Yönetmelik hükümleri açısından belirtilen güvenli alan içinde uygun bulunması halinde Güvenlik Sertifikası onaylanmakta.
Güvenlik Sertifikasının istasyonda vatandaşların kolayca görebileceği bir konuma asılması ve bu suretle istasyon etrafındaki güvenli bölgenin herkes tarafından bilinmesi mümkün oluyor.
Ayrıca Güvenlik Sertifikaları çerçevesinde sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemlerinin sürekli denetimi yapılarak, zaman içinde ortaya çıkması muhtemel olumsuzlukların da önü alınabilecek.

Okul ve sağlık kuruluşlarında güvenlik mesafesi

Okullar:
Okul öncesi ve temel eğitim kuruluşlarının bahçe duvarının güvenlik mesafesi dışında tutulması ve yapılacak ölçümde okul bahçesi içinde her noktada elektrik alan şiddetinin 10 V/m değerinden daha düşük olması öngörülmüş.

Sağlık Kuruluşları:
Avrupa ülkelerinde de uygulandığı şekilde tıbbi cihazların etkilenmemesi bakımından bunların çalıştırıldıkları yerlerde, Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) çerçevesinde uluslararası standartlara göre belirlenmiş olan sabit telekomünikasyon cihazları tarafından oluşturulan elektrik alan şiddetinin ortamdaki değerinin 3 V/m'yi aşmaması gerekmekte. Bu, insan sağlığı için değil, sadece bazı tıbbi cihazların ortamdaki elektromanyetik alandan etkilenmemesi için alınmış bir tedbir.

Çevre kriterleri
Yönetmelikte, sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemlerinin kurulacağı yerlerin belirlenmesi aşamasında çevre kriterlerinin de sağlanması bakımından, Kurumun teknik düzenlemelerine ek olarak illerdeki Mahalli Çevre Kurullarının uygun görüşünün de alınması öngörülmekte.

Halihazırda kurulu ve işletilen cihaz ve sistemlerin durumu
Yönetmelik hükümleri halihazırda kurulu ve işletilmekte olan sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemleri için de geçerli. Bu amaçla Tebliğ'de bunların tamamının 01.01.2002 tarihine kadar işletmecileri/işleticileri tarafından yönetmelik hükümlerini sağlayacak hale getirilmesi ve Kuruma bildirilmesi gerekmekte. Halihazırda kurulu ve işletilmekte olan sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemleri de Güvenlik Sertifikası düzenlenmesi, onaylanması ve denetimlerine aynen tabi olacak.

Ölçümler
Güvenlik Sertifikası ile ilgili ölçüm ve kontroller Kurumca gerçekleştirilecek, ancak özel ve tüzel kişi ya da kuruluşlara da Yönetmelik kapsamındaki limit değerlere uyulup-uyulamadığının tespitini yapacak ölçümler için yetki verilmekte.
Yönetmelik gerekleri arasında Güvenlik Sertifikası uygulaması, ölçüm ve kontrol ile denetimlerin Kuruma yapılması yanında; yine de ölçüm yaptırmak isteyen vatandaşlarımızın doğrudan Kuruma veya yetki verilen kişi ya da kuruluşlara müracaat etmeleri ve ücreti mukabilinde bu ölçümleri yaptırmaları mümkün olacak.

Müeyyideler
Ölçümlerde limit değerleri aştığı tespit edilen cihazın işletmecisi/işleticisine para cezası uygulanarak 5 gün içinde cihazını limit değerlerine getirmesi istenecek. Bu sürenin sonundaki ölçümde limit değerlerinin yine de sağlanamadığı tespit edildiğinde ise, uygun değerler sağlanıncaya kadar cihazlar faaliyetten men edilecek. Ortamın limit değerlerinin aşılması halinde ise süre verilmeksizin limit aşımına neden olan sabit telekomünikasyon cihazının faaliyeti durdurulmakta.

İşletmeci/işletici ve kurulacak yer sahibi arasındaki konular
Sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemleri için Kurumun tabi olduğu kanunlar çerçevesinde sadece frekans tahsis ve sistem kurma izinleri verilmekte ve bunların etkin iletişim yapabilmesi bakımından enterferans ve diğer teknik konular için sorumluluğu bulunmakta. Bunun dışında diğer mevzuat gereği sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemleri için işletmeci/işleticilerinin tabi oldukları ve bunların diğer kamu kurum ve kuruluşları ile şahıslar arasında vuku bulan her türlü konu ve anlaşmazlıkta hiçbir suretle taraf olunması sözkonusu değil.

Sonuç olarak:
Haberleşme hak ve özgürlüğünün kullanmasında en önemli araç haline gelen telli ve telsiz her türlü iletişim cihaz ve sistemleri için Devlet adına düzenleme görevini yürütmekte olan Telekomünikasyon Kurumu tarafından; tüketici, işletmeci/işletici ve devlet arasında adil, rekabetçi, kaliteli ve güvenli bir mevzuat geliştirilmesi gayretinin bir sonucu olan bu yönetmelik ile toplumun beklentilerinin karşılanmasının mümkün olacağı ve Güvenlik Sertifikası uygulamasının da kamuoyunun endişelerini bertaraf etmeye yeterli ve etkin bir yöntem olduğu değerlendirilmekte.
Bu itibarla doğrudan Kuruma yapılan ya da diğer kamu kuruluşlarınca Kuruma intikal eden müracaatlar için bu yönde bilgilendirme yapılmakta.
Daha fazla bilgi, doküman, ölçüm yetkisi verilenler ve ölçüm yaptırma müracaatı hususunda doğrudan Kurumun Merkez veya Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Diyarbakır, Erzurum ve Samsun illerinde bulunan Bölge Müdürlüklerine başvurulabilir.
Kurumun www.tk.gov.tr adresindeki Web sitesinden gerekli bilgiler temin edilebilir.

 

Telepati Telekomünikasyon Dergisi Kasım 2001 sayısından alınmıştır.